Οι χειρότερες χρονιές για την οικονομία κρύβουν ευκαιρίες

Στο χρηματιστήριο υπάρχουν περίοδοι που ό,τι και να αγοράσεις δύσκολα θα βγεις χαμένος, τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Υπάρχουν επίσης περίοδοι που ό,τι και να αγοράσεις είσαι καταδικασμένος να χάσεις. Τέτοιες ήταν το 2006-7, το 1999-2000, το 1968, το 1929 κ.ά......
Δυο ήταν οι θεωρητικά άριστες (άριστες των αρίστων) στιγμές να αγοράσει κάποιος μετοχές τα τελευταία 100 χρόνια. Η μία ήταν το 1974 και η άλλη το 1932, καθώς αποτέλεσαν το χαμηλότερο σημείο εισόδου για πολλές δεκαετίες.

Όχι πως δεν υπήρξαν και άλλες, αλλά αυτές αποτέλεσαν εκ των υστέρων τα πλέον κραυγαλέα σημεία εισόδου. Η άποψη της στήλης δεν συμμερίζεται τη φιλοσοφία της άριστης στιγμής εισόδου και εξόδου σε ένα χρηματιστηριακό κύκλο και δει μακροπρόθεσμο. Θεωρεί ότι η αναμονή της άριστης στιγμής εισόδου και εξόδου είναι πιο πιθανό να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα θα λύσει και να οδηγήσει σε απανωτές λανθασμένες κινήσεις.

Η στήλη εκτιμά το σταδιακό χτίσιμο καλών μέσων τιμών με μακροπρόθεσμη στόχευση είναι η πλέον ενδεδειγμένη στρατηγική αποκόμισης επενδυτικών κερδών στις αγορές.

Παρά ταύτα, σας καλεί να κάνετε ένα νοερό ταξίδι στις καλύτερες στιγμές εισόδου και εξόδου στις αγορές τα τελευταία εκατό χρόνια. Να φανταστεί δηλαδή κάποιος ότι ζει την άνοιξη του 1932 ή το Φθινόπωρο του 1974, όταν σε επίπεδο ονομαστικών τιμών απ’ ότι δείχνουν τα εκ των υστέρων στοιχεία δημιουργήθηκαν οι καλύτερες συνθήκες για να αγοράσει κάποιος μετοχές, τόσο για ορίζοντα έτους όσο και ενός, 10, 20 ή 30 ετών.

Στις 30 Ιουνίου 1932 ο S&P 500 τερμάτισε την κατά 90% πτώση μετά το κραχ του ‘29 στις 4,21 μονάδες. Ένα χρόνο αργότερα στις 30/7/33 ήταν στις 12,44 μονάδες. Το ‘35 διόρθωσε μέχρι τις 8 μονάδες πάλι και το ‘37 απογειώθηκε στις 18,8. Το ‘42 διόρθωσε στις 7 μονάδες και το ‘46 έγραψε νέα υψηλά στις 19,7 μονάδες.

Αυτές ήταν οι διακυμάνσεις της μιας μεγάλης κρίσης των τελευταίων 100 χρόνων. Αλήθεια αν κάποιος αποφάσιζε να αγοράσει μετοχές το 1932 ή το ‘33 τί κλίμα επικρατούσε; Να υπήρχαν αρκετές θεμελιώδεις ή τεχνικές ενδείξεις ότι πρόκειται για μια ιδανική περίοδο;

Η άλλη μεγάλη κρίση ξεκίνησε το 1968 και εκ των υστέρων σε επίπεδο ονομαστικών τιμών ανέδειξε ότι η καλύτερη περίοδος αγοράς μετοχών βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ήταν η 31 Οκτωβρίου 1974, όταν ο S&P 500 έπεσε στις 60,9 μονάδες από τις 121,7 της αναπήδησης στις 31 Ιουλίου 1973. Ο ανοδικός κύκλος ξεκίνησε με πρώτη στάση στις 108 μονάδες. Ακολούθησε διόρθωση στις 86,4 μονάδες το 1978, το 1980 ανέβηκε στις 140 μονάδες και το 1987 το μακροχρόνιο ράλι που δρομολογήθηκε έκανε στάση στις 337,8 μονάδες.

Αλήθεια με ποιο εργαλείο πως μπορεί κάποιος να προσδιορίσει το ιδανικό σημείο εισόδου σε μια αγορά η μετοχή; Με κανένα. Όποιος νομίζει ότι μπορεί αυταπατάται. Βέβαια κάποιος που το επιχειρεί μετά από μια πτώση 90% το ‘32 ή δυο διαδοχικές πτώσεις από 50%-60% το 1969 και το 1974 έχει περισσότερες πιθανότητες από αυτόν που θα το επιχειρούσε π.χ. το 1929 ή το 1968 μετά από πολυετή άνοδο.

Το 2007 όμως, όπως και το 1999, ο μέσος όρος που τόσο αρέσκεται στην εκμετάλλευση βραχυπρόθεσμων με ανοδικό παρανομαστή αποδόσεων πόνταρε στη ανοδική συνέχεια. Το ίδιο φαντάζομαι θα έκανε και το 1929 και το 1968. Φευ όμως...

Φαντάζομαι επίσης ότι και το 1932 όπως και το 1974 όποιος τολμούσε να δηλώσει δημόσια ότι κατέχει μετοχές δεν θα συγκέντρωνε επιφωνήματα θαυμασμού. Στα άκρα οι φωνές του συρμού δεν επιτρέπουν σε καμιά ψύχραιμη σκέψη να ακουστεί. Εξάλλου τα στοιχεία θεμελιώδη και τεχνικά συνηγορούν καταιγιστικά. Γι’ αυτό κρύβουν και μεγάλες ευκαιρίες.

Εξασφάλιση όμως δεν κρύβουν, καθώς στις αγορές η προσδοκία της απόδοσης είναι συνυφασμένη πάντα με το ρίσκο που αναλαμβάνει κάποιος. Σε όσους αρέσουν τα τεχνικά διαγράμματα μπορούν να απολαύσουν μια ενδιαφέρουσα εκδοχή που υποστηρίζει τα παραπάνω. A life time opportunity…

Όσοι θέλουν να πάρουν μια ιδέα για τις ειδήσεις που κυκλοφορούσαν στα πρωτοσέλιδα των δυο περιόδων ιδού:

Οι ειδήσεις την περίοδο 1932

Η Ελλάδα κηρύσσεται σε πτώχευση (22/04/1932)
Δολοφονήθηκε ο πρόεδρος της Γαλλίας Πωλ Ντουμέρ (6/05/32)
Καθαρή νίκη των εθνικοσοσιαλιστών στη Γερμανία (31/07/32)
Καμένεφ Ζηνοβιεφ καθαιρέθηκαν από το Στάλιν (9/10/32)
Πρόεδρος των ΗΠΑ ο Φ. Ν. Ρούσβελτ (8/11/32)
Ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ αντιμετωπίζει την οικονομική κρίση των ΗΠΑ (4/03/1933)
Οι ναζί ανοίγουν στρατόπεδο συγκέντρωσης (20/03/1933)
Ο Χίτλερ στο δρόμο της δικτατορίας 97/04/1933)
Οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν το χρυσό κανόνα (19/04/1933)
Απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου (7/06/33)
Ειδικός νόμος για έξοδο των ΗΠΑ από τη ύφεση (16/06/33)

Οι ειδήσεις την περίοδο 1974

Οι αραβικές χώρες αποσύρουν τα κεφάλαια από τη Δύση (6/12/73)
Πραξικόπημα στη Χιλή (11/09/73)
Δοτός πρωθυπουργός ο Σπ. Μαρκεζίνης
Και πάλι πόλεμος στη Μ. Ανατολή (6/10/73)
Το εμπάργκο πετρελαίου προκαλεί οξεία οικονομική κρίση (31/12/73)
Ο Νίξον φέρεται ένοχος στη συνομωσία Γουοτεργακέιτ (15/03/74)
Τουρκική εισβολή στη Κύπρο (20/07/74)
Ο Νίξον παραιτείται (8/08/74)
Πρόεδρος των ΗΠΑ Ο Φορντ και αντιπρόεδρος ο Νέλσον Ροκφέλερ (20/0874)
Οι εργατικοί κερδίζουν τις εκλογές (10/10/74)
Έπεσε η Σαϊγκόν (30/04/75)
Η δίκη της ομάδας Μπααντερ-Μαϊνχοφ (21/07/75)
Άνοιξε το Σουέζ μετά από 8 χρόνια (5/06/75)
Η σημασία των πετρελαίων της Β. Θάλασσας (3/11/75)

Πηγή: Το χρονικό του 20ου αιώνα, εκδόσεις «Τέσσερα Ε».