Τράπεζες: Tο «άλμα» 90%, το τυρί και… η φάκα

Σε πολλούς η μετοχή της Εθνικής φαινόταν «ακριβή» στα 10 ευρώ. Τώρα την αγοράζουν μετά… μανίας στα 16,5 ευρώ. Άλλοι έβρισκαν «ακριβή» την Alpha Bank στα 4 ευρώ, αλλά δεν διστάζουν να αγοράσουν τώρα στα 8 ευρώ. Και, κάπως έτσι, ο τραπεζικός δείκτης FTSE έχει διαγράψει μια εντυπωσιακή ανοδική τροχιά, από τα χαμηλά τριμήνου των 1.167,15 μονάδων, κλείνοντας χθες στις 2.211,50, με εντυπωσιακή απόδοση σχεδόν 90%!Τι συμβαίνει, λοιπόν, με τα τραπεζικά χαρτιά; Έχουν δίκιο όσοι τρέχουν να «καβαλήσουν» το τρένο της ανόδου, διακρίνοντας… άφθονο τυρί στις μετοχές του κλάδου, ή μήπως επιβεβαιωθούν οι πιο απαισιόδοξοι, που δεν παύουν να επισημαίνουν ότι πίσω από το τυρί μπορεί να βρίσκεται η… φάκα;...

Το βέβαιο είναι, ότι προς το παρόν τα σενάρια καταστροφής του τραπεζικού συστήματος έχουν απομακρυνθεί από το πεδίο ορατότητας των επενδυτών. Η επάνοδος της ηρεμίας στις τράπεζες, ύστερα από τη θύελλα που ξέσπασε στα τέλη του 2008, αποτυπώνεται σε ένα κρίσιμο στοιχείο: σήμερα, οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες της χώρας έχουν την «πολυτέλεια» να διατηρούν τα επιτόκια καταθέσεων προθεσμίας για 12μηνη διάρκεια κάτω από το 1,50%, αφήνοντας πίσω τις εποχές των δελεαστικών αποδόσεων στους καταθέτες, με επιτόκια που ξεπερνούσαν και το 5%.



Αυτό σημαίνει, αν μη τι άλλο, ότι οι μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας τείνουν να επανέλθουν στις… business as usual: αποδόσεις κάτω από τον πληθωρισμό στους καταθέτες, υψηλά επιτόκια για τους δανειολήπτες και συντήρηση της τεράστιας διαφοράς επιτοκίων, από τις υψηλότερες στην Ευρωζώνη, που αποτέλεσε για χρόνια την «ατμομηχανή» της κερδοφορίας τους.



Από μια άλλη οπτική γωνία ανάγνωσης του ίδιου στοιχείου, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι πλέον οι τράπεζες απελευθερώνουν την τεράστια ρευστότητα που είχαν δεσμεύσει κατά την περίοδο κορύφωσης της κρίσης, προσφέροντας επιτόκια τόσο δελεαστικά στους φοβισμένους καταθέτες, ώστε να μην είναι σε θέση να δουν την παραμικρή ευκαιρία στο Χρηματιστήριο.



Σήμερα, όπως τονίζουν τραπεζικά στελέχη, η ρευστότητα αυτή, που είχε «κλειστεί» από το περασμένο φθινόπωρο σε καταθέσεις προθεσμίας, αναζητεί και πάλι αποδόσεις που, αν μη τι άλλο, θα ξεπερνούν τον πληθωρισμό. Και αρκετοί από αυτούς τους επενδυτές και αποταμιευτές βρίσκουν πάλι ελκυστικές τις τραπεζικές μετοχές, που έστω και μετά το ράλι του 90% παραμένουν πολύ μακριά από τις αποτιμήσεις προ κρίσης.

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, τα περισσότερα «καύσιμα» στο ράλι των τελευταίων 7 εβδομάδων στο ΧΑ, όπου έχουν τεθεί επικεφαλής οι τραπεζικές μετοχές, έχουν προσφέρει οι Έλληνες ιδιώτες επενδυτές, που αποφάσισαν και πάλι να εκθέσουν περισσότερα κεφάλαια στο ρίσκο των χρηματιστηριακών επενδύσεων, καθώς το τραπεζικό σύστημα έπαψε να δίνει εύκολα αποταμιευτικά… μεροκάματα, για να αντιμετωπίσει την κρίση ρευστότητας που ξέσπασε το περασμένο φθινόπωρο.



Ποια μπορεί να είναι, όμως, η «φάκα» που ίσως κληθούν να αντιμετωπίσουν όσοι επενδυτές σπεύδουν να… τσιμπήσουν το τυρί των τραπεζικών μετοχών; Στην πραγματικότητα, οι κίνδυνοι για τις ελληνικές τράπεζες δεν έχουν εκλείψει και μπορεί να επιφυλάξουν δυσάρεστες εκπλήξεις, ακόμη και αν δεν σημειωθεί κάποια σοβαρή διαταραχή στο διεθνές σύστημα:



Οι τραπεζίτες ίσως έχουν καταφέρει να περιορίσουν τη δημόσια συζήτηση για την ποιότητα των χαρτοφυλακίων, δεν μπορούν όμως και να σταματήσουν τη ραγδαία αύξηση των δανείων σε καθυστέρηση που σημειώνεται στην ελληνική αγορά. Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι η Τράπεζα της Ελλάδος αναγκάσθηκε να δώσει επίσημα οδηγίες στις τράπεζες για τους κανόνες που θα πρέπει να ακολουθούν, όταν καλούνται από δανειολήπτες με οικονομικά προβλήματα να ρυθμίζουν ευνοϊκότερα τα δάνειά τους. Ο κίνδυνος, λοιπόν, να «ξεφύγουν» οι καθυστερήσεις πληρωμών πολύ πάνω από τα σημερινά επίπεδα –ήδη υψηλά…- του 7% των συνολικών χορηγήσεων παραμένει ορατός και ο λογαριασμός θα φθάσει στους επενδυτές αρκετούς μήνες αργότερα.



Η συζήτηση για τους βαλκανικούς κινδύνους επίσης έχει «κοπάσει», αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι εξαλείφθηκαν. Η Κομισιόν, στη χθεσινή της έκθεση για την ευρωπαϊκή οικονομία, επισημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι από τις πιο εκτεθειμένες στην ευρύτερη περιοχή της Αν. Ευρώπης, με χορηγήσεις που αντιστοιχούν στο 17% του ελληνικού ΑΕΠ, δηλαδή σε ποσό άνω των 40 δις. ευρώ. Με δεδομένο ότι η ύφεση στην περιοχή είναι βαρύτατη, εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι οι ελληνικές τράπεζες θα χάσουν μεγάλα ποσά μέχρι και το τέλος του 2010, από την επιδείνωση της ποιότητας των βαλκανικών τους χαρτοφυλακίων.



Λίγοι μιλούν σήμερα για τον κίνδυνο όλες αυτές οι πιθανές απώλειες να δημιουργήσουν την ανάγκη νέων κεφαλαιακών «ενέσεων» στις τράπεζες, που δύσκολα θα μπορούσαν να δοθούν από τους ιδιώτες μετόχους και, κατά πάσα πιθανότητα, θα έπρεπε να προέλθουν από το Δημόσιο. Ο «μπαμπούλας» της κρατικοποίησης έχει απομακρυνθεί προς το παρόν, αλλά η Κομισιόν δεν παραλείπει να σημειώσει στη χθεσινή της έκθεση ότι μπορεί να υπάρξει απρόβλεπτη αύξηση του δημοσίου χρέους, από νέα «πακέτα» ενίσχυσης του τραπεζικού συστήματος. Συνεπώς, ούτε και αυτός ο κίνδυνος έχει οριστικά απομακρυνθεί.



Με αυτά τα δεδομένα, οι επενδυτές που σπεύδουν τώρα να τοποθετηθούν στον τραπεζικό κλάδο καλό θα είναι να έχουν κατά νου ότι οι τραπεζικές μετοχές δεν προσφέρουν «δωρεάν γεύματα», αφού πάντα η υπόσχεση της υψηλής απόδοσης συνοδεύεται και από την ανάληψη αντίστοιχα υψηλού κινδύνου…

πηγή: www.sofokleous10.gr